آستان مقدس حضرت احمدبن موسی الکاظم شاهچراغ (ع) رهیافت فرهنگ دینی 2588-7475 9 دوره جدید، شماره 13 2026 06 20 Scientometric Analysis of Islamic-Centered Research by Iranian Researchers: Trends, Collaborations, and Science Mapping (2014-2024 AD) تحلیل علم سنجی پژوهش های اسلام محور پژوهشگران ایرانی: روندها، همکاری ها و نقشه علمی (2014 - 2024 م) 6 32 246506 FA Journal Article 2025 08 29 Objective: This study, with a scientometric approach, examined a decade of Iranian research on the subject of Islam, indexed in the Web of Science citation database between 2014 and 2024. Methodology: The method of the present study is applied and descriptive-analytical. The statistical population of the study consists of 2,625 Iranian articles on the subject of Islam, which were indexed in the specified time period in the aforementioned database. Data analysis was also conducted based on drawing a scientific map, clustering topics, and word co-occurrence using VosViewer software. Findings: The results showed that the reviewed articles were published in 1,069 journal titles and their quantitative growth trend in the decade under study was not uniform and had significant fluctuations. Among the leading institutions, Islamic Azad University, University of Tehran, and Tehran University of Medical Sciences had the largest share in producing these articles, respectively. Iranian researchers have collaborated with 82 countries in publishing these outputs, with the United States, England, and Malaysia being the most closely involved. The scientific map revealed six main thematic clusters in Iranian Islam-centered research, including "Islamic economics," "public health," "identity and politics," "generation education," "mental health," and "architecture and environment," which reflect a holistic approach to the individual and social dimensions of human life. Conclusion: Islam, as a comprehensive intellectual-practical system, simultaneously considers the individual and collective dimensions of man, and this research shows that the scientific discourse of Iranian researchers in this field is dynamic, multifaceted, and problem-oriented; the continuation and conscious guidance of this process can increase the depth and social impact of Iranian scientific productions in the global arena of Islamic studies. هدف: این پژوهش با رویکرد علم‌سنجی، به بررسی یک دهه از پژوهش‌های ایرانی با محوریت موضوعی اسلام، نمایه‌شده در پایگاه استنادی «وب آو ساینس» بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲4 میلادی پرداخته است. روش‌شناسی: روش پژوهش حاضر کاربردی و از نوع توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش را ۲۶۲۵ مقاله ایرانی با موضوع اسلام تشکیل می‌دهد که در بازه زمانی مشخص شده در پایگاه مذکور نمایه شده‌اند. تحلیل داده‌ها نیز بر اساس ترسیم نقشه علمی، خوشه‌بندی موضوعات و هم‌رخدادی واژگان با بهره گیری از نرم افزار ُوس ویـوئر(VosViewer) انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد مقالات بررسی‌شده در ۱۰۶۹ عنوان نشریه منتشر شده‌اند و روند رشد کمّی آن‌ها در دهه مورد مطالعه یکنواخت نبوده و نوسانات قابل توجهی داشته است. در میان مؤسسات پیشتاز، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی تهران به‌ترتیب بیشترین سهم را در تولید این مقالات داشته‌اند. پژوهشگران ایرانی در انتشار این بروندادها با ۸۲ کشور همکاری علمی داشته‌اند که در میان آن‌ها به ترتیب با آمریکا، انگلستان و مالزی بیشترین تعامل را داشته‌اند. نقشه علمی ترسیم‌شده، شش خوشه موضوعی اصلی شامل «اقتصاد اسلامی»، «سلامت عمومی»، «هویت و سیاست»، «تربیت نسل»، «سلامت روان» و «معماری و محیط» را در پژوهش‌های اسلام‌محور ایرانی آشکار ساخت که بیانگر رویکردی کل‌نگر به ابعاد فردی و اجتماعی حیات انسان است. نتیجه: اسلام به‌عنوان یک نظام جامع فکری–عملی، ابعاد فردی و جمعی انسان را توأمان مورد توجه قرار می‌دهد و این پژوهش نشان می‌دهد گفتمان علمی پژوهشگران ایرانی در این حوزه، پویا، چندوجهی و مسئله‌محور است؛ تداوم و هدایت آگاهانه این روند می‌تواند بر عمق و اثرگذاری اجتماعی تولیدات علمی ایران در عرصه جهانی مطالعات اسلامی بیفزاید.