رهیافت فرهنگ دینی

رهیافت فرهنگ دینی

بررسی مفهومی و راهبردی «ناتوی فرهنگی» با تأکید بر ابعاد، ابزارها و راهکارهای مقابله

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناس ارشد علم‌سنجی، خادمیار رضوی و خادم آستان مقدس حضرت احمدبن موسی الکاظم(علیهماالسلام).
چکیده
زمینه و هدف: با فروپاشی شوروی و ناکارآمدی رویکرد نظامی، قدرت‌های غربی به رهبری آمریکا راهبرد خود را به سمت «ناتوی فرهنگی» تغییر دادند تا با تغییر هویت و باورهای جوامع، به اهداف سلطه‌گرانه خود دست یابند. با افول رویکرد نظامی غرب، مفهوم «ناتوی فرهنگی» در گفتمان جمهوری اسلامی ایران، شبکه‌ای هماهنگ از کنشگران فرهنگی‑رسانه‌ای تعریف شده است. هدف این پژوهش، تبیین مفهومی، ابعاد، ابزارها و راهکارهای مقابله با ناتوی فرهنگی است. روش پژوهش:روش پژوهش، مطالعه‌ای مروری‑تحلیلی با استفاده از روش کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای اسناد، مقالات علمی و بیانات رسمی مرتبط است.
یافته‌ها: ناتوی فرهنگی با ویژگی‌های نامحسوس درازمدت و همه‌جانبه، از طریق رسانه، فضای مجازی و صنایع فرهنگی به دنبال استحاله‌ی فرهنگی، ترویج سکولاریسم و تفرقه‌افکنی است. بستر اصلی نفوذ، بی‌بصیرتی و خودباختگی فرهنگی است. هرچند اندیشمندانی چون مطهری و آل‌احمد این اصطلاح را به‌کار نبرده‌اند، دیدگاه‌شان درباره‌ی غرب‌زدگی و هویت دینی، هم‌پوشانی مفهومی دارد. نتیجه‌گیری: مقابله‌ی مؤثر با ناتوی فرهنگی، نیازمند راهبردی جامع، هوشمندانه و مبتنی بر خودباوری است که در آن مهندسی فرهنگی، بصیرت‌افزایی، سواد رسانه‌ای، جهاد تبیین و تقویت انسجام اجتماعی، نقش محوری در افزایش تاب‌آوری فرهنگی جامعه دارند.
کلیدواژه‌ها

دوره 6، دوره جدید، شماره 2 - شماره پیاپی 22
دوره جدید سال 6 شماره 2 پیاپی22 تابستان1402
تابستان 1402
صفحه 119-135

  • تاریخ دریافت 18 دی 1401
  • تاریخ بازنگری 22 فروردین 1402
  • تاریخ پذیرش 25 خرداد 1402