رهیافت فرهنگ دینی

رهیافت فرهنگ دینی

بازپژوهی تحلیلی شناسایی عوامل ایجاد وحدت میان مسلمین از منظر اهلبیت علیهم‌السلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
سطح سه حوزه علمیه، رشته فقه واصول، مسئول علمی حوزه علمیه امام خمینی(رحمت الله علیه) مشهد، خراسان رضوی.
چکیده
وحدت اسلامی، به‌عنوان یکی از ضرورت‌های بنیادین در حفظ انسجام و عزت امت اسلامی، در قرآن کریم و سیره‌ی اهلبیت علیهم‌السلام جایگاهی محوری دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل عوامل ایجاد وحدت میان مسلمین از منظر اهلبیت علیهم‌السلام، این عوامل را در سه بعد اعتقادی، اجتماعی و سیاسی‑حکومتی بررسی کرده است. این مطالعه با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد تحلیلی‑تطبیقی، متون قرآنی، روایات معتبر شیعه (مانند: الکافی و بحارالانوار) و اهل سنت (مانند: صحیح مسلم و سنن ترمذی) و نیز سیره‌ی عملی اهلبیت علیهم‌السلام را به صورت نظام‌مند تحلیل کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در بعد اعتقادی، تأکید بر توحید، نبوت و محبت اهلبیت به‌عنوان محورهای مشترک، نقشی کلیدی در هم‌گرایی اسلامی ایفا می‌کند؛ در بعد اجتماعی، ترویج اخوت اسلامی و کاهش تعصبات فرقه‌ای از طریق سیره‌ی عملی اهلبیت، به‌ویژه در رفتار امام علی و امام حسن علیه‌السلام، برجسته است و در بعد سیاسی‑حکومتی، مدیریت حکیمانه‌ی اختلافات و حفظ امت در برابر فتنه‌ها، از مهم‌ترین عوامل وحدت‌آفرین شناسایی شده است. تطبیق این عوامل با چالش‌های معاصر، از جمله افراط‌گری تکفیری و تعصبات فرقه‌ای، نشان می‌دهد که بازگشت به سیره‌ی اهلبیت، راهبردی کارآمد برای برون‌رفت از بحران‌های جهان اسلام است. همچنین نتایج پژوهش بر ضرورت الگوبرداری از سیره‌ی اهلبیت برای تحقق وحدتی پایدار در امت اسلامی تأکید دارد و راهکارهایی عملی برای تقویت گفت‌وگوهای بین‌فرقه‌ای، هم‌کاری‌های دینی و مقابله با جریان‌های تفرقه‌افکن ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها

دوره 8، دوره جدید، شماره 12 - شماره پیاپی 32
دوره جدید سال 8 شماره 12 پیاپی32 زمستان1404
زمستان 1404
صفحه 27-52

  • تاریخ دریافت 18 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 20 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 20 اسفند 1404