رهیافت فرهنگ دینی

رهیافت فرهنگ دینی

فضائل و مناقب حضرت بی‌بی حکیمه(سلام‌الله‌علیها) در آثار تاریخی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکترای تاریخ اسلام، استادیار گروه معارف، پردیس شهید ایزدپناه، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. صندوق پستی889- 14665.
2 کارشناسی ارشد الهیات، مدرس آموزش و پرورش استان کهگیلویه و بویراحمد.
چکیده
حضرت بی‌بی حکیمه (سلام‌الله‌علیها)، از دختران امام موسی کاظم (علیه‌السلام)، خواهر امام رضا و عمه امام جواد (علیهم‌السلام)، از شخصیت‌های تأثیرگذار و در عین حال کمترشناخته‌شده در تاریخ تشیع است.  ایشان که در جریان ولایتعهدی امام رضا (علیهالسلام) و ورود امامزادگان به ایران همراه کاروان بنیهاشم وارد جنوب غربی ایران شد. علیرغم اینکه چند قرن از ورود و سپس شهادت ایشان در منطقه میگذرد، هنوز به ویژگیهای شخصیتی، فضایل و نقش این بانو در تاریخ امامت پرداخته نشده است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع تاریخی و حدیثی، به بررسی ابعاد مختلف زندگی، فضایل و نقش‌آفرینی ایشان می‌پردازد. یافته‌ها حاکی از آن است که بی‌بی حکیمه (سلام‌الله‌علیها)، در کنار حضرت معصومه (سلام‌الله‌علیها)، از جایگاهی علمی و اخلاقی والا در خاندان اهل‌بیت (علیهم‌السلام) برخوردار بوده و به عنوان یک محدث مورد اعتماد، نقش بسزایی در نقل روایات، به ویژه گزارش‌های معتبر از تولد امام جواد (علیه‌السلام)، ایفا کرده است. همراهی ایشان با کاروان بنی‌هاشم در جریان هجرت امام‌زادگان به ایران و استقرار در منطقه دوگنبدان (در جنوب غربی ایران)، نه تنها نقطه‌عطفی در زندگی وی محسوب می‌شود، بلکه به عنوان عاملی مؤثر در گسترش و تعمیق فرهنگ شیعی در این نواحی قلمداد می‌گردد. اگرچه منابع به نقش ایشان در حفظ حریم ولایت و ارتباط نزدیک با امام رضا (علیه‌السلام) اشاره دارند، اما جزئیات سفر، چگونگی شهادت و دامنه کامل فعالیت‌های ایشان نیازمند پژوهش‌های گسترده‌تر است. این پژوهش، گامی در جهت بازشناسی این بانوی بزرگوار و تبیین جایگاه وی در تاریخ امامت و فرآیند گسترش تشیع در ایران به شمار می‌رود.
کلیدواژه‌ها

دوره 8، دوره جدید، شماره 9 - شماره پیاپی 29
دوره جدید سال 8 شماره 9 پیاپی29 بهار1404
بهار 1404
صفحه 24-44

  • تاریخ دریافت 27 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 03 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 27 مرداد 1404