دکتری فقه و مبانی حقوق، مدرس دانشگاه، نویسنده و پژوهشگر
چکیده
معنویت، که به عنوان باور به نیرویی حاکم و قدسی در زندگی تعریف می‌شود، نقشی بنیادین در سلامت فردی و اجتماعی ایفا میکند. با توجه به پیامدهای روانشناختی گسترده‌ی همه‌گیری ویروس کرونا، بازاندیشی در کارکردهای معنویت برای ارتقای سلامت انسان‌ها به ضرورتی انکارناپذیر بدل شده است؛ چراکه باورهای معنوی، به‌مثابه عاملی کلیدی در ایجاد حس امید، تسهیل سازگاری روانی و افزایش ظرفیت مواجهه با درد، رنج و بحران‌های وجودی ناشی از بیماری‌های تهدیدکننده‌ی حیات، در ابعاد مختلف زندگی تأثیر می‌گذارند.پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش باورهای معنوی در ارتقای سلامت روان، پیشگیری از اختلالات روانشناختی و کاهش عوارض ناشی از بیماری کرونا صورت گرفته است. این مطالعه با به‌رهگیری از روش تحلیل محتوا و رویکرد کتابخانه‌ای (اسنادی)، به تبیین سازوکارهای تأثیرگذاری معنویت بر فرایندهای پیشگیری و درمان کرونا (کووید-۱۹) پرداخته است.یافته‌ها حاکی از آنست که؛ اقدامات معنوی مبتنی بر بهبود مهارت‌های فردی و حمایت اجتماعی، می‌توانند احساسات مثبت، امید به زندگی و تلاش برای تعالی فردی را تقویت کرده و در نتیجه، تندرستی را افزایش دهند. همچنین، این اقدامات از طریق ارتقای خودآگاهی و ارائه‌ی راهکارهای دینی برای مقابله با دشواری‌ها، سطح افسردگی و اضطراب را کاهش داده، حس آرامش را تقویت و ظرفیت مقابله با تنش‌ها را ارتقا می‌دهند. افزون بر این، معنویت با تعدیل تنش‌های عصبی و تقویت احساسات درمانگر، تأثیرات مثبتی بر سیستم ایمنی، قلبی- عروقی و عصبی بر جای می‌گذارد.نتیجه اینکه، معنویت با تقویت تاب‌آوری، کاهش استرس و ارتقای امید، نقش مؤثری در پیشگیری، درمان و بهبود کیفیت زندگی بیماران کرونایی ایفا میکند؛ از این رو، مداخلات معنوی از طریق تغییر نگرش بیماران نسبت به زندگی و بیماری، کیفیت زندگی را بهبود بخشیده و پذیرش شرایط بیماری را تسهیل می‌کنند.
