رهیافت فرهنگ دینی

رهیافت فرهنگ دینی

بررسی مفهومی و راهبردی «ناتوی فرهنگی» با تأکید بر ابعاد، ابزارها و راهکارهای مقابله

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناس ارشد علم‌سنجی، خادمیار رضوی و خادم آستان مقدس حضرت احمدبن موسی الکاظم(علیهماالسلام).
چکیده
زمینه و هدف: با فروپاشی شوروی و ناکارآمدی رویکرد نظامی، قدرت‌های غربی به رهبری آمریکا راهبرد خود را به سمت «ناتوی فرهنگی» تغییر دادند تا از رهگذر تغییر هویت و باورهای جوامع، به اهداف سلطه‌گرانه خود دست یابند. این مقاله با هدف مرور و تبیین علمی این مفهوم، ابعاد، ابزارها و راهکارهای مقابله با آن بر اساس گفتمان موجود انجام شده است. روش بررسی: این مقاله یک مطالعه مروری تحلیلی است که با استفاده از روش کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای اسناد و مقالات علمی معتبر در بازه زمانی مرتبط با شکل‌گیری مفهوم «ناتوی فرهنگی» در ایران انجام شده است. منابع کلیدی شامل بیانات مقام معظم رهبری، مقالات علمی چاپ‌شده در فصلنامه‌های تخصصی و مجموعه‌مقالات همایش‌های ملی است. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که «ناتوی فرهنگی» ماهیتی چندوجهی داشته و با ویژگی‌هایی نظیر «نامحسوس بودن»، «درازمدت بودن» و «همه‌جانبه‌نگری» به دنبال «استحاله فرهنگ دینی و ملی»، «ترویج سکولاریسم» و «تشدید تفرقه‌افکنی» است. مهم‌ترین بسترهای نفوذ آن، «بی‌بصیرتی» و «خودباختگی» فرهنگی جامعه هدف شناسایی شده و در مقابل، راهبردهایی چون «مهندسی فرهنگی»، «بصیرت‌افزایی»، «احیای فرهنگ ناب اسلامی» و «کنشگری تهاجمی فرهنگی» به عنوان راهکارهای اساسی مقابله مطرح گردیده است. نتیجه‌گیری: در جنگ نرم معاصر، «ناتوی فرهنگی» خط‌مشی اصلی دشمن برای نابودی هویت‌هاست. مقابله با آن مستلزم خروج از رویکرد انفعالی و حرکت به سوی یک «جهاد فرهنگی» هوشمندانه، منسجم و مبتنی بر خودباوری دینی و ملی در سطح امت اسلامی است.
کلیدواژه‌ها

دوره 6، دوره جدید، شماره 2 - شماره پیاپی 22
دوره جدید سال 6 شماره 2 پیاپی22 تابستان1402
تابستان 1402
صفحه 111-120